ทุกคนรู้หรือไม่ว่า รูจมูกของเราทั้งสองข้างนั้น จะมีกลไกในการรับกลิ่นได้แตกต่างกันออกไป และเชื่อว่าหลาย ๆ คนจะต้องเคยได้ยินกันมาก่อนอย่างแน่นอนว่า ความจริงแล้วรูจมูกของเราจะใช้งานได้ทีละข้างเท่านั้น หากเราหายใจด้วยข้างใดข้างหนึ่งก่อน อีกข้างแทบจะไม่ได้ใช้งานกันเลยทีเดียว แต่เรื่องนี้จะเป็นเรื่องจริงหรือไม่นั้น ไปดูกันเลย

รู้จักกับกลไกของการรับกลิ่น มีกลไกอย่างไรบ้าง

โดยปกติแล้วการรับกลิ่นจะเป็นการทำงานที่ค่อนข้างซับซ้อนเลยก็ว่าได้ เพราะจะเป็นการทำงานระหว่างจมูกและสมองส่วนหน้าบริเวณที่เรียกกันว่า “ออลแฟกทอรี่บัลบ์” เพื่อทำการส่งต่อสัญญาณไปยังสมองส่วนซีรีบรัมให้แปลข้อมูลว่า กลิ่นต่าง ๆ ที่เราได้กลิ่นอยู่นั้น เป็นกลิ่นของอะไร เป็นกลิ่นเหม็นหรือกลิ่นหอม และการรับรู้กลิ่นจะเป็นตัวช่วยในการอยู่รอดของมนุษย์ให้รับรู้ได้ถึงคุณภาพของอาหาร เป็นสัญญาณเตือนภัยในแก่มนุษย์ทุกคน อีกทั้งยังเป็นตัวช่วยต่อสัตว์อื่น ๆ ให้รับรู้ถึงภัยใกล้ตัวได้อีกด้วย

ไขข้อสงสัย จมูกของเราแบ่งออกเป็นอีกส่วน?

เชื่อว่าหลาย ๆ คนจะต้องสงสัยกันอย่างแน่นอนว่า โดยปกติแล้วจมูกของเราได้แบ่งออกเป็นกี่ส่วน ซึ่งการรับรู้ถึงกลิ่นต่าง ๆ รอบตัวเรานั้น จะสามารถรับรู้กลิ่นต่าง ๆ ได้ด้วยความที่เรามีอวัยวะในการได้กลิ่น คือ จมูกนั่นเอง และจมูกเองจะสามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ส่วนด้วยกัน ได้แก่

• เวสติบูลลาร์ (Vestibular region): จะประกอบไปด้วย รูจมูกส่วนนอก ที่จะมีทั้งขนจมูก และต่อมน้ำมัน
• ส่วนหายใจ (Respiratory region): จะประกอบไปด้วย ต่อมมีเมือก และเส้นเลือดฝอยอีกมากมาย
• ส่วนดมกลิ่น (Olfactory region): จะประกอบไปด้วย Olfactory epithelium, Olfactory bulb และ Olfactory tract หรือ ประสาทสมองคู่ที่ 1 ซึ่งทำหน้าที่เกี่ยวกับการดมกลิ่น

โดยการรับกลิ่นจะเกิดขึ้นเมื่อโมเลกุลของสารผ่านจมูกในส่วนที่ 1 และส่วนที่ 2 ไปจนถึงส่วนที่ 3 และได้สัมผัสเข้ากับเซลล์ Olfactory cilia ซึ่งจะมีลักษณะเป็นขนอยู่ด้านนอกสุดของจมูก จากนั้นจะไปกระตุ้นเซลล์รับกลิ่น และเซลล์นี้จะส่งกระแสประสาทไปยัง Olfactory bulb ผ่านไปยัง Olfactory tract ที่จะเป็นเส้นประสาทคู่ที่ 1 เข้าสู่สมอง โดยจะแยกไปเป็นสองทางนั่นเอง

โดยปกติแล้วกลไกการรับกลิ่นของเราจะมีความซับซ้อนเป็นอย่างมาก แถมยังเป็นกลไกที่มีความพิเศษเป็นอย่างมาก เพราะคนเรามารถแยกความแตกต่างระหว่างกลิ่นต่าง ๆ ได้อย่างมากมาย ซึ่งจะมีอยู่ประมาณ 10,000 กลิ่นได้เลยทีเดียว เรียกได้ว่าเราสามารถรับกลิ่นได้อย่างหลากหลายมากที่สุด

Tags: รูจมูกทั้งสองข้าง